Ahır havalandırma fan seçimi

28/06/2019 Kapalı ile admin

Tüm havalandırma sistemleri içinde işletme maliyetleri üzerinde en yüksek etkiye sahip olan Ahır Havalandırma Fan seçimi gelir.

Ahır havalandırma sistemleri için fan seçimi yaparken, vat başına CFM (dakikada fit küp) olarak listelenen fanın havalandırma verimliliği derecesini (VER) kontrol etmek önemlidir. Test edilmemiş fanlar, bir üreticinin reklamından% 50 daha az derecelendirmeye sahip olabilir, bu nedenle bağımsız olarak test edilmiş fanları bulmak önemlidir.Test edilen bu ürünler, hangi özel değerin derecelendirildiğini ve sertifikalandırıldığını belirten bir AMCA etiketine sahip olmalıdır.

Artık çoğu havalandırma şirketi, sıcaklık algılayan teknolojiler tarafından otomatik olarak kontrol edilen Değişken Hızlı Tahrik (VFD) fanı sunuyor.

Yeni bir tesis için ahır havalandırma fanı seçimi için farklı havalandırma sistemleri tipleri arasında karar verirken, sistemin doğru fan seçimi yapılması şartıyla, THI Thermal humidity endex , SNİ Sıcaklık Nem İndeksi, günlük yönetim, fan bakımı ve fan sayısı, ahır yönelimi, durak başına ayak izi, inek akışı, gübre kullanımı veya kişisel tercih gibi diğer faktörler göz önüne alınmalıdır.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemiz sığırcılığında önemli verim kayıplarına yol açan sıcaklık-nem stresinin oluşabileceği zaman dilimlerini önceden tahmin etmek, böylelikle çiftçilerimizin gerekli önlemleri almasını sağlayarak, kayıplarını en aza indirmek amacıyla “Sıcaklık-Nem İndeksi Programı (SINEP)” hazırlanmıştır. 

FAN MODELLERİ

KLASİK AKSİYAL FANLAR

  • KARE Fan
  • ÇEMBERLİ fan

TEPE DİKEY FANLAR – Helikopter fan

  • Fırçasız Mıknatıslı Senkron motorlu fanlar.
  • Mıknatıslı Asenkron motorlu Rediktörlü fanlar.
    • Açılı fanlar ( 90 dereceye kadar)

Fan çesit ve modlleri için Link: TEPE FANLAR / KARE FANLAR

Senkron motor nedir?

Senkron devirle dönen motorlara senkron motorlar adı verilir. Senkron motorlar, içinde dönen manyetik alan hızında yani senkron hızda dönerler. Bir elektrik motorunun dönmesi için döner manyetik alan oluşması gerekir. Makine içinde oluşan döner manyetik alan senkron devirde döner. Senkron devir, 3 faz alternatif manyetik döner alanın devir sayısıdır. Asenkron motorlarda rotor, döner alan devrinden bir miktar (kayma oranı kadar) yavaş döner.

Asenkron motor nedir?

Asenkron motorlarda hava aralığında oluşan döner alanın frekansı ile rotorun dönme frekansı aynı değildir. Bu motorlar bu sebep ile asenkron olarak adlandırılmaktadır. Hava aralığındaki döner alanın frekansı, motorun besleme frekansı ve kutup sayısına bağlı olup motorun yükü ile değişmez iken rotorun dönme frekansı yüke bağlı olarak değişmektedir. Motorun çalışma bölgesinde yük arttıkça motor devir sayısı düşer, yük azaldıkça devir sayısı artar. Motorun devir sayısı boşta çalışmada en yüksek seviyededir. Asenkron motorun motor çalışma bölgesinde motorun devir sayısı, döner alanın devir sayısını aşamaz.

Sabit mıkantıslı motor nedir?

Rotor ve Strator elektrik motorlarını iki ana bölümü olup sabit olan ve endüklemenin olduğu STRATOR ve içinde dönen parça ise ROTOR olarak adlandırılır. Stator bölümü sabit mıknatıstan yapılmış olanlarına ise sabit mıknatıslı motor denir.

Sabit daimi MIKNATISLI SENKRON motor

Bir elektrik makinesi olarak frekans ve kutup sayısıyla orantılı bir şekilde hareket ederek sabit bir hızda dönen alternatif akım makinelerine senkron makine denir. Eğer senkron makineye elektrik enerjisi verilip mekanik enerjisi elde edilirse senkron motor olarak çalışır. Senkron motorlar yükü değiştiği halde devir sayısı sabit kalan motorlardır. Yani manyetik döner alanın hızı ne ise rotor mili de o hızla döner. Sabit hızın gerekli olduğu tüm endüstriyel uygulamalarda, Elektrik sistemlerinde kompansatör olarak güç katsayının düzeltilmesinde, Yüksek kararlılık gerektiren konumlama makineleri bulunduran düşük güç uygulamalarında kullanılır.

Fırçasız SENKRON motorlar

Fırça ve kollektör bulunmaz. Brushless ( fırçasız) motorlarda fırça ve kollektör bulunmaz bu yüzden bu motorlara fırçasız motor denir. Güç gerektiren yerlerde kullanılırlar. Fırçasız motorların, fırçalı motorlardan farkı; yüksek hıza sahip olmaları, torkları fazladır. Elektriksel gürültü meydana getirmez, sesiz çalışır, uzun ömürlüdür ve bakımları kolaydır. Bunun yanında fırçasız motorlar tamamen kontrol gerektirir.

FIRÇASIZ MOTORLARIN AVANTAJLARI:
  • Yüksek verim
  • Doğrusal moment-hız ilişkisi
  • Yüksek moment-hacim oranı (Az bakır gerektirir.)
  • Fırçaların ve kolektörün olmayışı (daha az bakım, tehlikeli ortamlarda kullanılabilir)
  • Sessiz çalışma
  • Elektriksel gürültü meydana getirmez
  • Daha çok tork sağlar
  • Uzun ömürlüdür.

Redüktörlü motorlar

Elektrikli motorlar bazen kendilerinden beklenen gücü veya sür’ati veremeyebilirler. Bu elektrik motorlarına redüktör bağlanarak torkları arttırılabilir. Böylece redüktör yardımı ile yüksek torklu motorlar elde etmiş oluruz.  Redüktör, motorlarda devir-güç ayarını değiştirmeye yarayan bir dişli sistemidir. Motorlara redüktör bağlanarak devir düşürülerek tork yükseltilebilir. Böylece motorun hızını yada gücünü ayarlamanızı sağlar. Bir nevi vites

Motor verimliliği IE1- IE2- IE3

Kullanılan motorların verimliliği standartlara uygun olduğunu gösteren E2 Yüksek Verimli & IE3 Süper Yüksek Verimlilik Sınıfı AC Motorları enerji tüketimi ve enerji tasarrufu olgusudur.

Somut Örnek: 22 kW/1500d/dk. lık bir ac motoru hem IE2/IE3 hem de IE1 sınıfları için verim açısından kıyaslayacak olursak : Verim değerlerinde { (100 – Verim) x 0,15 } kadar tolerans vardır)

  • IE1 motor verimi = %89,9
  • IE2 motor verimi = %91,6
  • IE3 motor verimi = %93,0 olduğunu görürüz

Yüksek verimli ac motor kullanımının müşteriler açısından avantajları

  1. Basitleşen motor seçimi
  2. Enerji Tasarrufu
  3. Verimliliğin artması sonucu azalan kayıplar ve işletme masrafları
  4. Azalan ısı kayıpları neticesinde daha uzun motor ömrü ile genişleyen rulman yağlama periyotları.
  5. Sürekli çalışmada yüksek aşırı yüklenme rezervi.
  6.  Standart AC motorun yıllık kullanım saati ve toplamda kullanıldığı süre (yıl olarak) arttıkça, bu motorla ilgili ilk satın alma maliyeti; işletme masraflarının yanında ihmal edilebilir bir yüzdeye düşecektir. Bu motorun gücü arttıkça bu yüzde daha da düşecektir.
  7. Elektrik motorlarında verim arttıkça kullanılan malzeme arttığından yada daha pahalı malzeme kullanıldığından motorun maliyeti ve dolayısıyla fiyatı da artar, Eğer yatırım maliyeti düşünülmüyorsa her zaman en yüksek verimli motor tercih edilmelidir.
  8. Ancak yatırımın kendini amorti etmesi düşünülüyorsa ki en doğru yol budur, o zaman elektrik motorunun günde kaç saat çalışacağı yılda kaç gün çalışacağı elektrik enerjisinin birim fiyatı ve verimli motorun sağlayacağı verim avantajı göz önünde bulundurulmalıdır. Örneğin haftada 1 saat çalışan verim avantajı 1 puan olan bir motorun kendini amorti etmesi çok uzun süreceğinden tercih edilmemelidir.

Rakamlarla anlatmak gerekirse; 7 gün 24 saat çalışan 7,5 kW gücündeki bir pompa uygulaması için, enerjinin birim fiyatı 15 kuruş / kWh olmak üzere, IE2 elektrik motorunun IE1 motora kıyasla sağlayacağı yıllık enerji tasarrufu şu şekilde hesaplanabilir;

  • IE1 elektrik motoru şebekeden 7,5/0,87 = 8,62 kW güç çeker ve günde 8,62*24 = 206,9 kWh enerji tüketir
  • IE2 elektrik motoru şebekeden 7,5/0,895 = 8,38 kW güç çeker ve günde 8,38*24 = 201,1 kWh enerji tüketir,
  • Bu şartlarda IE2 elektrik motoru IE1 motora kıyasla günde 5,8 kWh enerji ve 5,8*0,15 = 0,87 TL para tasarrufu sağlar, yıllık tasarruf ise 317 TL olur.
  • Eğer bu motor günde sadece bir saat çalışsaydı sağlayacağı yıllık tasarruf 13 TL olacaktır.

Uluslararası kabul görmüş 7,5 kW 2 kutuplu Eff2 motorun liste fiyatının 510 TL ve aynı güçteki Eff1 motorun liste fiyatının 1250 TL olduğu göz önünde bulundurularak karar verilmelidir.

Eksenel yük taşıyıcı

Eksenel fan redüktörü yük taşıyıcı
EKSENEL YÜK TAŞIYICI REDÜKTÖR

Gövde içine yerleştirilmiş dişli çarklar, miller, yataklar v.b. gibi parçalardan oluşan sistemlerdir. Akademik olarak tanımı: Elektrik motorlarının yüksek dönüş hızlarını makineler için gerekli olan dönüş hızlarına düşürmek için tasarlanan kapalı dişli düzenekleridir.

Redüktör sabit devirli elektrik motorlarından değişken devirli bir dönme hareketi elde etmek için motorun çıkış şaftına bağlanır.Yapı olarak dişli çarklar, dişli yataklar ve millerden oluşan redüktörler alüminyum, demir, çelik gibi malzemelerden üretilmektedir. Dişlileri sürekli yağlı olmalıdır.

Dişli çark sistemi REDÜKTÖR kullanım amacı:

  • Miller arasında devinim ve güç iletmek
  • Farklı dönme yönleri elde etmek
  • Küçük hacimde büyük bir çevrim oranı oluşturmak
  • Dönen iki eleman arasında devinim bakımından bağımsızlık sağlamak

Elektrik motorlarına bine yük nedeniyle hız ve güç kaybını telafi eden sistemler mekanik olarak dişli yardımı ile yapılıyorsa redüktör. Sadece elektrik ve elektronik olarak kontrol ediliyorsa inverter yardımı ile yapılır.

Hız/ güç kontrol sistemi İnverter

İnverter, motor ve yük için birden fazla bağımsız hızlanma ve yavaşlama oranını kontrol edebilir. Bu özellikler sayesinde inverterin hız kontrol yaparken çıkışı ne sürede artıracağı ve azaltacağının kontrolünü kullanıcıya verir. Bu fonksiyon özellikle yumuşak kalkış ve duruş gerektiren yerlerde vazgeçilmezdir. Bu fonksiyonla makinenizin mekanik aksamında korumuş olursunuz. İnverterler motorun ve yükünü hızlanma veya yavaşlama sürelerince kontrol edebilir. Bu özelliği, inverterin hız kontrol modunda iken çıkışın artması veya azalması için geçecek süreyi kontrol eder.

Değişken Frekanslı Sürücü (VFD inverterler)
Bu donanım, motor giriş gücünün frekansını değiştirmek için (ki böylelikle motor hızının kontrolü sağlanır) güç elektroniğinden yararlanır.